Rola rehabilitacji w leczeniu dzieci z porażeniem mózgowym

Rehabilitacja dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym to nie tylko stymulacja ruchowa, ale i terapia, która wspomaga właściwy rozwój i kondycję psychiczną dziecka. Istotną rolę w tym zakresie może odegrać rehabilitacja neurologiczna dzieci prowadzona na Bielanach.

Rehabilitacja dzieci z porażeniem mózgowym ma celu wspomaganie rozwoju ruchowego i poprawę jakości ich życia. Rehabilitacja dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym na Woli polega przede wszystkim na stymulacji ruchowej, a większość metod leczenia skupia się na zmniejszeniu wzmożonego napięcia oraz zwiększeniu siły mięśniowej. Niezwykle istotne jest również, aby rehabilitację rozpoczęto jak najwcześniej, bowiem każdy dzień ćwiczeń wzmacnia dziecko i daje mu większe szanse na poprawę jego stanu. Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego to żmudny proces, który wymaga zaangażowania zarówno lekarzy, fizjoterapeutów, specjalistów jak i rodziców. Dopiero wtedy możemy osiągnąć widoczne efekty, a wyznaczone cele stają się osiągalne.

Co po diagnostyce i postawieniu diagnozy u dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym

Po diagnostyce i postawieniu diagnozy u dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym w gabinecie na Woli fizjoterapeuta dziecięcy dobiera indywidualnie dopasowany program usprawniania psychoruchowego. Program rehabilitacyjny ukierunkowany jest na potrzeby i możliwości dziecka. Metody usprawniania oraz ćwiczenia rehabilitacyjne na Bielanach dobierane są tak, aby maksymalnie pobudzały one dziecko do rozwoju, a jednocześnie nie były zbyt obciążające fizycznie. Specjaliści z zakresu rehabilitacji na Bemowie uważają, że postęp w rozwoju psychoruchowym dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym można osiągnąć poprzez hamowanie odruchów patologicznych. Tego rodzaju rehabilitacja dzieci dąży do załagodzenia nieprawidłowych odruchów, normalizacji napięcia mięśniowego i jego rozkładu.

U pacjentów z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN), jednym z najcięższych objawów jest duża spastyczność. Silne napięcia pojawiają się głównie w okolicach szyi, barków
i kończyn, dlatego ważne jest przyjęcie przez dziecko odpowiedniej pozycji. Ułożenie pronacyjne pozwala zahamować hipertonię prostowników. Istotne znaczenie ma również prawidłowe ułożenie głowy, szyi, obręczy barkowej i biodrowej – to właśnie z tych punktów wypływają bodźce skutkujące nieprawidłową postawą ciała i niewłaściwym napięciem mięśniowym.

Terapia neurologiczna opiera się na zastosowaniu dużej liczby odruchów (również synergii ruchowych), stosowanie specyficznej formy ułatwiania ruchów oraz prawidłowego następstwa rozwojowego prowadzonych ćwiczeń. Cała działalność ruchowa dziecka jest odruchowa. Przy jej kształtowaniu jedne odruchy ustępują miejsca innym.
Systematycznie prowadzona terapia neurologiczna powinna doprowadzić do rozwoju odruchów fizjologicznych przy jednoczesnym zahamowaniu odruchów patologicznych. Terapeuta generuje ruchy, które są zbliżone do naturalnych – wykonywanych spontanicznie przez zdrowo rozwijające się dziecko. Tak przeprowadzona rehabilitacja neurologiczna dzieci na Bemowie przyczynia się do usprawnienia mięśni oraz normalizacji napięcia mięśniowego.

Większość metod leczenia i rehabilitacji skupia się na zmniejszeniu wzmożonego napięcia (hipertonii) oraz zwiększeniu siły mięśniowej.
Trening siłowy może sprzyjać łagodzić dolegliwości bólowe, poprawiać ogólną sprawność fizyczną i usprawniać radzenie sobie z codziennymi czynnościami. Wzmocnienie mięśni sprzyja także dobremu funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, wpływa korzystanie na samoocenę oraz osiągnięcia sportowe. Oprócz w/w rodzajów terapii pacjenci z mózgowym porażeniem dziecięcym wymagają wszelkich innych form rehabilitacji.

Jak zachowuje się niemowlę z porażeniem mózgowym?

Dziecko odgina się nienaturalnie, nadmiernie prezentuje odruchy noworodkowe oraz ogranicza umiejętności ruchów spontanicznych, ma trudności z utrzymaniem główki lub z jej odwracaniem, nie potrafi przewrócić się z boku na bok, chwytać zabawek, ponieważ jego ruchy są nieskoordynowane. Obserwuje się niedowład kończyn z przewagą w kończynach górnych uwidocznionym wzmożonym napięciem mięśni głównie zginaczy. Dziecko przejawia również trudności ze ssaniem piersi i połykaniem pokarmów. Pierwsze symptomy to przede wszystkim obniżone napięcie mięśniowe, asymetryczne układanie się dziecka (lub asymetryczne napięcie) a także nieosiąganie umiejętności ruchowych adekwatnych dla wieku malucha (siadanie, pełzanie, przewracanie się, zmiany pozycji, raczkowanie, chodzenie.

Jak zapobiegać asymetrii?

Aby asymetria ułożeniowa się nie pogłębiała, należy np.: odpowiednio nosić dziecko na rękach. Nie należy nosić go tylko z jednej strony ciała, ale kłaść większy nacisk na stronę, którą dziecko pomija.
Mózgowe porażenie dziecięce powoduje trudności w życiu codziennym nie tylko z uwagi na ograniczenia ruchowe, ale również społeczne i emocjonalne. Potrzeby chorych jednak pozostają takie same jak u osób pełnosprawnych.
Istotną rolę odgrywa wiek osoby z MPD, determinujący jej oczekiwania i pragnienia. Dla rozwoju małego dziecka ważna jest pozytywna postawa rodziców, akceptacja i zrozumienie. Ich wsparcie oraz sposób wychowania warunkuje dalsze funkcjonowanie dziecka w życiu codziennym oraz społecznym. Gdy dziecko osiąga wiek szkolny, kontakty z rówieśnikami w znacznym stopniu oddziaływują na jego funkcjonowanie zarówno w szkole, jak i w dorosłości.
Cały rozwój od dzieciństwa do dorosłości jest dla osoby z mózgowym porażeniem dziecięcym szansą na rozwijanie i usprawnianie zaburzonych funkcji. Przy wsparciu rodziców oraz specjalistów, chory ma szansę zbudować poczucie własnej wartości i realizować swoje cele.