Przebodźcowane dziecko po powrocie z przedszkola.  Jak urządzić w domu kącik sensoryczno – wyciszający?

Przebodźcowanie (przestymulowanie sensoryczne) to stan, w którym układ nerwowy dziecka otrzymuje zbyt wiele bodźców z otoczenia (dźwięków, obrazów, emocji), których mózg nie nadąża przetwarzać.

Najczęstsze objawy przebodźcowania u dziecka:

• wybuchy złości i płacz: gwałtowne reakcje na błahostki, krzyk, agresja lub autoagresja.
• nadpobudliwość lub ospałość: nadmiar energii, impulsywność albo nagłe wycofanie, „wyłączanie się” i apatia,
• problemy ze snem: trudności z zasypianiem, częste wybudzanie się z płaczem,
• reakcje zmysłowe: zatykanie uszu, mrużenie oczu, tarcie twarzy, zasłanianie wzroku,
• dolegliwości fizyczne: bóle brzucha, bóle głowy lub nudności (częstsze u starszych dzieci).

Objawy przebodźcowania u dziecka w zależności od wieku:

• niemowlęta: zaciskanie piąstek, prężenie ciała, drżenie rączek i nóżek, nerwowe kręcenie główką, ciągły płacz,
• przedszkolaki (3-5 lat): silne napady złości, marudzenie, trudności z wykonywaniem poleceń, brak umiejętności wyciszenia,
• dzieci szkolne: trzymanie emocji w szkole i „wybuch” dopiero w domu, kłótliwość, wycofanie i zmęczenie.

Aby wyciszyć przebodźcowane dziecko, należy natychmiast odciąć źródło nadmiaru wrażeń poprzez zmniejszenie hałasu, wyłączenie ekranów i przejście do cichego, półciemnego pomieszczenia.

Jak wyciszyć przebodźcowane dziecko – natychmiastowe kroki ratunkowe:

• zmień otoczenie: Zabierz dziecko z hałaśliwego lub jasnego miejsca do spokojnego, bezpiecznego pokoju,
•  wyłącz bodźce: Wyłącz telewizor, muzykę oraz jasne światła. Wycisz lub odłóż telefon,
•  zmniejsz ton głosu: Mów do dziecka bardzo cicho, spokojnie lub szeptem, co zmusi je do skupienia uwagi na Twoim głosie bez dodatkowego hałasu,
•  zapewnij bliskość: Przytul malucha, ukołysz lub usiądźcie razem, dając mu poczucie bezpieczeństwa.

Jak wyciszyć przebodźcowane dziecko?

•  głęboki nacisk: Otulenie dziecka ciasno kocem, delikatne wałkowanie lub dociskanie ciała pomaga obniżyć poziom pobudzenia (można wykorzystać kołdrę obciążeniową),
•  bezpieczna przestrzeń: Stwórz stały kącik sensoryczny w domu z poduszek, materaca lub w formie małego namiotu, do którego dziecko może się schować i wyciszyć,
•  ciało i oddech: Zaproponuj proste ćwiczenia oddechowe (np. powolne dmuchanie) lub delikatny masaż pleców i rąk całą powierzchnię dłoni,
•  unikaj błędów: Nie próbuj „rozpraszać” dziecka nowymi zabawkami lub kolejnymi atrakcjami, bo to pogłębi problem,

Jak wyciszyć dziecko po przedszkolu?

Najlepszym sposobem na wyciszenie dziecka po przedszkolu jest ograniczenie bodźców i zapewnienie mu czasu na rozładowanie napięcia poprzez ruch na świeżym powietrzu, kącik sensoryczny w domu oraz integracja sensoryczna  w gabinecie na Bemowie.

Skuteczne sposoby, sugerowane rodzicom na wyciszenie dla przebodźcowanych dzieci i sprawdzone w terapii w gabinecie na Bielanach:

•  spacer w ciszy: Zamiast szybkiego powrotu do domu, przejrzyjcie się powoli pieszo lub pospacerujcie po parku, co pozwala wyregulować układ nerwowy przez rytmiczny ruch,
•  integracja sensoryczna zarówno w gabinecie na Bielanach jaki i w domu: W domu warto zaproponować dziecku przesypywanie ryżu, zabawę masami plastycznymi (ciastoliną) czy piaskiem kinetycznym,
•  zabawy wyciszające dla dzieci na Woli: Zabawy wymagające precyzji, takie jak powolne spacerowanie po linii czy balansowanie na dużej piłce, pomagają rozładować nadmiar energii w sposób kontrolowany, 
•  głęboki docisk: Podczas terapii w gabinecie na Bemowie sprawdza się zabawa w „naleśnik” lub „hot-doga”, czyli delikatne i stanowcze zawijanie dziecka w koc lub  materac,
•  kącik sensoryczny w domu: Stworzenie cichej strefy z poduszkami lub namiotem, gdzie dziecko może się schować i odciąć od  hałasu,
•  masaż relaksacyjny: Delikatne głaskanie, dociskanie dłonią ramion lub nóg albo turlanie po ciele piłeczki,
•  rozluźnianie mięśni: Poproś dziecko, aby mocno zacisnęło dłonie w pięści lub spięło całe ciało jak „robot”, a potem nagle puściło napięcie i stało się „miękką szmacianą lalką”,
•  technika oddechowa: Naucz dziecko oddychania przeponowego. Dobrze sprawdza się metoda „wąchania kwiatka i zdmuchiwania świeczki” lub liczenie przy wdechu i wydechu (np. wdech przez 4 sekundy, wydech przez 4 sekundy),
•  w gabinecie na Woli pomagamy dzieciom w radzeniu sobie z emocjami, stresem i przebodźcowaniem prowadząc terpię technikami osteopatycznymi,
•  bliskość i dotyk: Ciepły uścisk, przytulenie lub spokojny masaż pleców dają układu nerwowemu sygnał, że dziecko jest w bezpiecznym miejscu,
•  unikaj błędów: Nie próbuj „rozpraszać” dziecka nowymi zabawkami lub kolejnymi atrakcjami, bo to pogłębi problem,
•  ciepła kąpiel: Woda pomaga rozluźnić mięśnie i obniżyć napięcie po całym dniu,
•  ograniczenie ekranów: Telewizor, telefon czy tablet dostarczają kolejnych, szybkich bodźców, które zamiast wyciszyć, jeszcze bardziej pobudzają układ nerwowy. Zastąp je wspólnym czytaniem książki, słuchaniem spokojnej muzyki lub rysowaniem.

Długofalowa pomoc, rola otoczenia i rutyny:

Nazywanie emocji: Powiedz dziecku, co widzisz np. „Widzę, że się denerwujesz przed klasówką”. Nazwanie uczucia zmniejsza lęk. Akceptacja uczuć: Nie bagatelizuj problemów dziecka. Dla niego sprawa, która wydaje się błaha, może być ogromnym ciężarem. Stały rytm dnia: Przewidywalność posiłków, snu i zabawy daje dziecku poczucie  kontroli. Wprowadź proste oddechowe zabawy wyciszające dla dzieci: Starsze dziecko możesz zachęcić do powolnego „zdmuchiwania świeczek” lub oddychania  przeponowego. Spokój dorosłego: Dziecko reguluje swoje emocje w kontakcie z układem nerwowym spokojnego dorosłego.

Stałe rytuały: Przewidywalna sekwencja wieczornych lub popołudniowych czynności daje poczucie stabilności i ułatwia przejście w stan spoczynku.

Czego unikać:

•  nie daj się zwieść kolejnym atrakcjom: Nie próbuj odwracać uwagi dziecka nową zabawką czy włączaniem bajki,
•  nie stosuj kar i krzyku: Komendy typu „uspokój się” lub złość rodzica tylko potęgują stres i napięcie.